Mrbike.gr - Ολα τα νέα για τη μοτοσικλέτα, με ένα μόνο click!

Ανάρτηση – Μέρος 1ο – Το σωστό ελατήριο και το sag

Τρίτη, 19 Απρίλιος 2011 12:24

Ένα από τα βασικότερα στοιχεία της ανάρτησης είναι το ελατήριο. Το ελατήριο φροντίζει ώστε η μοτοσικλέτα μας να διατηρεί σταθερή την απόστασή της από το έδαφος, ενώ ταυτόχρονα φροντίζει να απορροφά μέρος των κρούσεων των τροχών με διάφορα αντικείμενα που συναντά στο δρόμο.

Οι σχεδιαστές των μοτοσικλετών όταν μελετούν και εξελίσσουν ένα μοντέλο μοτοσικλέτας, υπολογίζουν τα χαρακτηριστικά της, έχοντας ως δεδομένο, ότι η απόσταση της μοτοσικλέτας από το έδαφος την ώρα που κινείται είναι συγκεκριμένη.

Υπολογίζουν δηλαδή τη δυναμική γεωμετρία της, η οποία εξαρτάται από την μάζα της μοτοσικλέτας, την κατανομή της μάζας αυτής και επίσης τη μάζα του αναβάτη.

Έχοντας ως γνώμονα την γεωμετρία που θέλουν να πετύχουν (ανάλογα με το είδος της μοτοσικλέτας), υπολογίζουν και την σκληρότητα των ελατηρίων που τοποθετούν στις αναρτήσεις, ώστε όταν η μοτοσικλέτα βρίσκεται με πλήρες φορτίο, με τον αναβάτη της και κινείται, να συμπεριφέρεται όπως επιθυμούν οι κατασκευαστές της.

Το ερώτημα που δημιουργείται είναι: «Μα πως μπορεί το ίδιο ελατήριο να ανταπεξέρχεται στις απαιτήσεις της γεωμετρίας όταν έχουμε έναν αναβάτη 70kg μόνο στη μοτοσικλέτα και όταν έχουμε δύο αναβάτες των 80kg + αποσκευές?»

rithmisi_sag_4

Η αλήθεια είναι ότι είναι αδύνατον τα ελατήρια της ανάρτησης να συμπεριφέρονται σωστά σε ένα τεράστιο φάσμα φορτίων. Οι κατασκευαστές, γνωρίζοντας με ακρίβεια τα ανθρωπομετρικά στοιχεία (βάρος διαστάσεις ανθρώπων), υπολογίζουν τα ελατήρια (όπως επίσης και πολλά άλλα χαρακτηριστικά της μοτοσικλέτας) με βάση έναν μέσο άνθρωπο (Καλό είναι να γνωρίζουμε ότι: πολλές εταιρείες εξοπλίζουν τις μοτοσικλέτες τους με διαφορετικά χαρακτηριστικά, ανάλογα με τις αγορές όπου αυτές κατευθύνονται. Για παράδειγμα στη Γερμανία, υπολογίζουν με μεγαλύτερο βάρος αναβάτη απ’ ότι στην… Ιαπωνία. Έτσι οι μοτοσικλέτες που πηγαίνουν στην Ιαπωνία έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά).

Ο παραπάνω λόγος είναι και η αιτία που κάποιοι αναβάτες με μεγαλύτερο βάρος πιθανώς να νιώθουν τη μοτοσικλέτα τους να πλέει, ενώ κάποιοι (με μικρότερο βάρος) άλλοι όχι.

Τα παραπάνω στοιχεία ισχύουν για όλες τις μοτοσικλέτες και προφανώς ανάλογα με το είδος και τις απαιτήσεις της μοτοσικλέτας μας μπορούμε να αναζητήσουμε και το σωστό ελατήριο. Κατά κανόνα αναβάτες στο φάσμα 65-85kg στις περισσότερες περιπτώσεις καλύπτονται από τα ελατήρια που οι κατασκευαστές έχουν τοποθετήσει στις μοτοσικλέτες τους. Οι υπόλοιποι, αυτό βέβαια σε λογικά πλαίσια, πιθανώς θα έπρεπε να αναζητήσουν κάποιο διαφορετικό ελατήριο για το αμορτισέρ, ή τα καλάμια του πιρουνιού.

Το sag

Καθώς είναι πολύ δύσκολο να εμπιστευόμαστε πάντα την αίσθησή μας σε σχέση με τη συμπεριφορά της μοτοσικλέτας και την ορθότητα των χαρακτηριστικών της, οι τεχνικοί έχουν δημιουργήσει μια συγκεκριμένη μεθοδολογία που σχετίζεται με τον υπολογισμό ενός εύκολα μετρήσιμου μεγέθους, το οποίο ονομάζεται «sag» και μας δίνει μια ασφαλή ένδειξη για το εάν το ελατήριο που έχει το αμορτισέρ της μοτοσικλέτας μας είναι το σωστό.

Εμείς, μιλήσαμε για τη μελέτη αυτή, με έναν από τους ανθρώπους που στην Ελλάδα έχουν τις μεγαλύτερες γνώσεις πάνω στο θέμα «ανάρτηση» τον Χρήστο Τασούλη, ο οποίος μας μετέφερε μέρος των γνώσεών του. Μετά από πολλά χρόνια εμπειρίας τόσο στις πίστες (χωμάτινες και ασφάλτινες) αλλά και στα εργαστήρια της WP, ο Χρήστος Τασούλης έχει δημιουργήσει μια γνωσιακή data base, πάνω στο θέμα των αναρτήσεων, η οποία αναγνωρίζεται Παγκοσμίως!

Ως δοκίμιο χρησιμοποιήσαμε το εντυπωσιακό Triumph Daytona 675R, μια μοτοσικλέτα που χρησιμοποιεί κορυφαίες αναρτήσεις και δέχεται όλων των ειδών τις ρυθμίσεις.

Υλικά

Για να προχωρήσω στη συνέχεια της im1 διαδικασίας θα χρειαστώ τα παρακάτω υλικά:
-Χαρτοταινία
-Μαρκαδόρο
-Γαντζόκλειδο
-Ίσιο ξύλο ως δείκτη
-Κεντρικό stand (ή αγωνιστικό stand ή έναν φίλο)
-Μέτρο
-Έναν καλό φίλο

Πριν μετρήσω το sag

Πριν μετρήσω το sag πρέπει να βεβαιωθώ, ότι το ελατήριο της μοτοσικλέτας μου, έχει δεχθεί τουλάχιστον 5mm σπειρώματος (αυτό αφορά μοτοσικλέτες που διαθέτουν δυνατότητα μικρομετρικής ρύθμισης προφόρτισης με κοχλίες ή δυνατότητα υδραυλικής ρύθμισης της προφόρτισης). Για να το κάνω αυτό (εάν δεν είμαι σίγουρος ότι συμβαίνει), σηκώνω τη μοτοσικλέτα μου ώστε το πίσω μέρος της να βρίσκεται με τον τροχό στον αέρα (ώστε να μην φορτίζεται το ελατήριο), λύνω τους κοχλίες που συγκρατούν το ελατήριο, μέχρις ότου αυτοί χάσουν την επαφή με το ελατήριο. Στη συνέχεια τους σφίγγω μέχρι να ακουμπήσουν το ελατήριο και συνεχίζω το σφίξιμο, ώστε το ελατήριο να συμπιεστεί κατά 5mm τουλάχιστον.

Η Χαρτοταινία

Σε ένα σημείο της ουράς το οποίο βρίσκεται κάθετα rithmisi_sag_1 (περίπου) πάνω από τον άξονα του πίσω τροχού, τοποθετώ ένα κομμάτι χαρτοταινίας. Θα μου χρησιμέψει ώστε να σημαδέψω επάνω στη μοτοσικλέτα, χωρίς να χρειαστεί να κάνω ζημιά στα πλαστικά.

Στη συνέχεια με το μαρκαδόρο σημαδεύω με μια μικρή (20mm) γραμμή (γραμμή αναφοράς), παράλληλη με το έδαφος. Η γραμμή αυτή θα αποτελέσει το σημεία αναφοράς μου.

Μέτρηση 1^η: Ελεύθερο sag (S)

Σηκώνω τη μοτοσικλέτα ώστε ο πίσω τροχός να είναι rithmisi_sag_2 στον αέρα (σε αντίθετη περίπτωση βάζω τον φίλο μου να σηκώσει τη μοτοσικλέτα, ειδικά εάν είναι γεροδεμένος). Αυτό γίνεται πολύ εύκολα εάν η μοτοσικλέτα έχει κεντρικό stand, οπότε όταν την τοποθετήσουμε σε αυτό η ανάρτηση βρίσκεται σε πλήρη έκταση. Τοποθετώ τον δείκτη (ίσιο ξύλο) σε ένα σταθερό και συγκεκριμένο σημείο κοντά στον άξονα του πίσω τροχού (προσοχή θυμάμαι το σημείο αυτό, καθώς θα πρέπει πάντα να μετρώ από το ίδιο σημείο).

Φέρνω την άλλη άκρη του δείκτη ώστε να τμήσει την «γραμμή αναφοράς». Στο σημείο αυτό βάζω ένα σημάδι στο δείκτη. rithmisi_sag_3 Για να θυμάμαι καλύτερα τραβάω και μια γραμμή προς τα πάνω σχηματίζοντας ένα «Γ», για να γνωρίζω ότι αυτό είναι το σημείο S, που βρίσκεται το άνω μέρος του δείκτη.

Κάπως έτσι μοιάζει ο δείκτης μας μετά την 1η μέτρηση

Μέτρηση 2^η: Στατικό sag (S1)

Η μοτοσικλέτα μας βρίσκεται πλέον στο έδαφος. rithmisi_sag_5 Θέλουμε όμως να είναι κάθετη στο οδόστρωμα και, ει δυνατόν, σε ένα αγωνιστικό stand. Στόχος μας είναι να μετρήσουμε το sag με τις αναρτήσεις να φορτίζονται από το ίδιο το βάρος της μοτοσικλέτας.

Προσοχή: Εδώ το κεντρικό stand δεν βοηθά.

Τοποθετούμε τον δείκτη με τον ίδιο τρόπο και σημειώνουμε ένα ακόμη σημείο, επάνω του. Αυτό είναι το σημείο S2.

Μέτρηση 3^η: Sag με αναβάτη (S2)

Εδώ στόχος μας είναι να μετρήσουμε το sag με τον rithmisi_sag_8 αναβάτη επάνω στη μοτοσικλέτα στη στάση που οδηγεί κανονικά. Εδώ χρειάζονται δύο φίλοι ή ένας φίλος και ένα αγωνιστικό stand (ούτε εδώ βοηθά το κεντρικό stand της μοτοσικλέτας μας).

Με το δείκτη κάνουμε ακριβώς την ίδια μέτρηση. Μάλιστα όταν σημειώσουμε το ύψος του sag, τραβάμε και μια γραμμή προς τα κάτω, σχηματίζοντας ένα «Γ», ώστε να γνωρίζουμε ότι αυτό είναι το S2.

rithmisi_sag_6

rithmisi_sag_7

Κάπως έτσι μοιάζει ο δείκτης μας μετά το τέλος των μετρήσεων. Το άνω σημάδι είναι το S το μεσαίο το S1 και το κάτω το S2

Η ίδια διαδικασία, ακολουθείται ομοίως και για το μπροστινό μέρος.

Τι διαβάζουμε

Για να προχωρήσουμε, είναι απαραίτητο να μελετήσουμε το δείκτη που φτιάξαμε. Έχουμε λοιπόν τα εξής:

1.Διαβάζουμε την μέτρηση που έχουμε για την απόσταση S-S1 (στην περίπτωσή μας 17mm). Πηγαίνουμε στον παρακάτω πίνακα και βλέπουμε εάν βρισκόμαστε μέσα στα όρια. Εάν ναι, είμαστε ΟΚ και συνεχίζουμε. Εάν το S-S1 είναι μεγαλύτερο από το προτεινόμενο στους πίνακες, τότε προσθέτουμε προφόρτιση. Εάν είναι μικρότερο αφαιρούμε προφόρτιση. Όσο μικρότερα είναι τα μεγέθη, τόσο πιο σκληρή γίνεται η μοτοσικλέτα μας και αντίστροφα.

rithmisi_sag_9

Με ένα γαντζόκλειδο επεμβαίνουμε στην προφόρτιση του πίσω μέρους, φυσικά εάν διαπιστώσουμε ότι χρειάζεται

2.Διαβάζουμε τη μέτρηση που έχουμε για την απόσταση S-S2 (στην περίπτωσή μας 27mm). Πηγαίνουμε στον παρακάτω πίνακα και βλέπουμε εάν βρισκόμαστε μέσα στα όρια. Εάν ναι, είμαστε ΟΚ και συνεχίζουμε. Εάν το S-S2 είναι μεγαλύτερο από το προτεινόμενο στους πίνακες, τότε προσθέτουμε προφόρτιση. Εάν είναι μικρότερο αφαιρούμε προφόρτιση. Όσο μικρότερα είναι τα μεγέθη, τόσο πιο σκληρή γίνεται η μοτοσικλέτα μας και αντίστροφα.

Στην προκειμένη περίπτωση, το S-S2 είναι πολύ κοντά στο αγωνιστικό όριο λειτουργίας, κάτι που επιβεβαιώνεται και από την πολύ σκληρή αίσθηση στο δρόμο.

rithmisi_sag_10

Αλλαγή?

Είναι προφανές, ότι εάν αλλάζοντας την προφόρτιση του ελατηρίου δεν μπορούμε να φτάσουμε τις επιθυμητές τιμές του πίνακα, τότε το ελατήριο που έχουμε δεν είναι κατάλληλο για τη μοτοσικλέτα μας και ανάλογα χρειαζόμαστε ένα νέο.

Πίνακας ενδεικτικών τιμών sag (όλες οι τιμές είναι σε mm)

	Δρόμος		Πίστα		Off Road
	Μπροστά	Πίσω	Μπροστά	Πίσω	50cc-65cc		58cc-100cc		125cc-450cc
					Μπροστά	Πίσω	Μπροστά	Πίσω	Μπροστά	Πίσω
S-S1	5-15	8-20	5-15	8-20		25-35		25-35		30-40
S-S2	30-40	30-40	25-35	25-35		70		80-90		102-105
S-S2 (τουριστική χρήση)	35-45	35-45

Ευχαριστούμε πολύ τον Χρήστο Τασούλη (Extra Products, Καλλιρρόης 55, Αθήνα, τηλ.210 9213286) για την πολύτιμη βοήθειά του στην ολοκλήρωση του άρθρου.

Για τυχόν απορείες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας, όπως πάντα στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

Aγαπημένο

Σελιδοδείκτης

Αποστολή με Email

Προβολές: 7609